We kennen allemaal het gezegde “Als het te mooi klinkt om waar te zijn, dan is dat waarschijnlijk ook zo”. Prima advies, maar de truc is om het verschil uit te zoeken tussen “mooi” en “te mooi”. Er is geen duidelijke lijn te trekken. Fraudeurs maken er hun werk van om hun voorstellen zowel mooi als waar te laten klinken.
Het zijn meesters in het overtuigen en maken hun voorstellen op maat, zodat ze voldoen aan het psychologische profiel van hun doelwit. Ze gebruiken de zwakke plekken door schijnbaar heel vriendelijk te vragen naar de gezondheid, een gezin, politieke mening, hobby’s en beroep. Op het moment dat ze weten op welke knoppen ze moeten drukken, bombarderen ze het slachtoffer met opwindende en overtuigende tactieken die zelfs de meest geleerde persoon in een vlaag van mist kunnen achterlaten.Problematiek.
Volgens schatting van de AFM bedroeg de schade in 2007 ten gevolge van beleggingsfraude circa 750 miljoen euro (bron “Beleggen in gebakken Lucht”, Frans Roest).Recenter onderzoek (Quote) gaat uit van enkele miljarden euro’s. Het aantal slachtoffers wordt op 200.000 per jaar geraamd.
Naast de bekende (Ponzi-)zaken zoals Easy Life, Palm Invest, Rene van den Berg etc. zijn in Nederland Boiler Rooms actief en vindt Multi Level Marketing Fraude en Affiniteitfraude plaats.
In het voetspoor van de legendarische Amerikaanse bankrover Willie Sutton, gaan fraudeurs naar “waar het geld is”- en dat betekent dat hun doelwit vooral oudere Nederlanders zijn, die voor hun pensionering staan of al gepensioneerd zijn. Fraudeurs hebben ook de miljoenen Baby Boomers in het vizier, die gedurende de jaren een behoorlijk pensioen hebben opgebouwd door te sparen, via koopsommen, lijfrentes en bedrijfspensioenen. Ook etnische minderheidgroeperingen behoren tot het doelwit.
De waarheid is: We lopen allemaal risico! Iedereen met wat geld kan op enig moment geconfronteerd worden met een fraudeur.
Helaas wordt door een groot aantal slachtoffers geen aangifte gedaan. Aangiftes leiden vaak niet tot vervolging. Uit contacten met het Openbaar Ministerie blijkt dat het aantal delicten dermate groot is dat er prioriteiten gesteld moeten worden; er is (meestal) geen sprake van lichamelijk geweld of bedreiging en bedragen worden “vrijwillig overgeboekt”.
Op micro-economisch niveau hebben slachtoffers van fraude te maken met catastrofale financiële consequenties. Naast de geldelijke gevolgen leidt oplichting vaak tot klachten van geestelijke- en lichamelijke aard. Op macro-economisch vlak behoren het verlies van vertrouwen in legitieme marktpartijen en het verdwijnen van productief kapitaal dat anders banen had kunnen scheppen, belastingen had kunnen opbrengen enzovoort tot de directe gevolgen van oplichting.
De Overheid.
De overheid onderkent het fraudeprobleem in Nederland en is bezorgd over het “Financieel Analfabetisme” dat zich in Nederland voltrekt. Middels Platform CentiQ wordt hard gewerkt om oplossingen voor dit probleem te formuleren.
Middels de toezichthouders, De Nederlandse Bank en de Autoriteit Financiële Markten, wordt naleving van de steeds strengere regel- en wetgeving strak gecontroleerd.
De AFM onderhoudt registers van vergunninghoudende marktpartijen en via internet zijn waarschuwingslijsten te raadplegen waarop malafide ondernemingen worden geplaatst die in Nederland actief zijn. Hoewel consumenten deze registers kunnen inzien, is dit uiteraard een vorm van passieve consumentenbenadering. De AFM heeft de bevoegdheid om marktpartijen boetes op te leggen of vergunningen in te trekken maar zal persoonlijke klachten van slachtoffers niet afhandelen. Er wordt alleen optreden tegen marktpartijen.
Het Dutch Securities Institute waakt over de deskundigheid, integriteit en screened financiële professionals. Klachten over aangesloten marktpartijen en adviseurs kunnen via het Kifid worden ingediend. Meestal zijn malafide ondernemingen noch vergunninghouder noch aangesloten bij het Kifid of DSI.
De Minister van Justitie heeft (mede namens de Minister van Financiën) op 14 september 2009 de 2e Kamer zijn visie gegeven op een initiatief om “Hulplijn 113” te formeren. Consumenten die benaderd worden met een investeringsvoorstel zouden de Hulplijn kunnen raadplegen. Deze zal dan advies geven om al dan niet op het aanbod in te gaan. De Minister heeft zijn medewerking aan de Hulplijn om moverende redenen afgewezen. Op de 1e plaats is hier ook sprake van een passieve consumentenbenadering en op de 2e plaats zou de Hulplijn vergunningplichtig zijn; er is immers sprake van verkapte beleggingsadvisering en er zou aansprakelijkheid kunnen voortvloeien indien negatief wordt geadviseerd over een legitiem product.
Doelstelling en Aanpak Lohman Consultants.
Fraudeurs hanteren beproefde marketingtechnieken. Naast Cold Calling gebruiken ze de Multi Marketing Techniek en de uiterst gevaarlijke Affiniteitsmethode. Gelet op het grote aantal slachtoffers, wereldwijd, zijn dit dus beproefde, werkzame methoden.
Lohman Consultants wil dezelfde methoden, met uitzondering van Cold Calling tegen fraudeurs en oplichters gebruiken om consumenten waakzaam te maken. Actief en op plaatselijk niveau! Indien consumenten (summier) op de hoogte worden gebracht van fraudevormen en de herkenningspunten (Red Flags) alsmede enkele wetenschappelijke basistheorieën over beleggen dan zal preventie, zoveel als mogelijk, worden bereikt.
Deze methode willen wij uitvoeren door het houden van workshops welke bijvoorbeeld georganiseerd kunnen worden door gemeenten, ouderenbonden, verenigingen, minderheidsgroeperingen enz. welke op hun beurt weer vertegenwoordigers van andere organisaties kunnen uitnodigen. Hierdoor wordt een omgekeerde piramidestructuur bereikt. De kosten worden per workshop berekend, niet per aantal deelnemers (m.u.v. cursusmateriaal).
Ik adviseer de groep echter uit maximaal 15 personen te laten bestaan. De workshop kan op elke willekeurige locatie worden gegeven.
Na de workshop zullen de deelnemers de diverse fraudevormen begrijpen, hun kenmerken en waarschuwingssignalen herkennen en hun kennis middels lezingen of anderszins over kunnen dragen aan consumenten waardoor preventie onder een grote groep potentiële slachtoffers wordt bereikt.
De workshop is op pedagogisch verantwoorde wijze opgebouwd en afgeleid van Amerikaanse methoden die momenteel door semi-overheidsinstanties in de USA worden gehanteerd.
De meeste financiële markten zijn bonafide. Maar er lopen slechte mensen tussen. Nogmaals de overheid, middels De Nederlandse Bank en de AFM maar ook instituten als het DSI en Kifid vechten tegen beleggingsfraude. Maar..oplichters vinden methodes uit die tussen de mazen van de wet vallen en uit het zicht van de autoriteiten blijven. De snelheid en makkelijk verplaatsbare zwendel beperkt de effectiviteit van de autoriteiten. Tegen de tijd dat de fraude is ontdekt hebben de oplichters de zaak gesloten; hebben zich verplaatst en zijn ze opnieuw, onder een andere naam, begonnen. Het probleem is zo groot dat de acties van het prima georganiseerd justitioneel apparaat slechts een druppel op de gloeiende plaat veroorzaken.
Hoewel vele reguleringen en wetten zijn ingesteld en instanties zijn uitgerust om consumenten te beschermen met hun beleggingsactiviteiten is het principe van de Latijnse uitdrukking “Caveat Emptor” = “Koper wees op je hoede” de beste bescherming. Legale bescherming is beperkt en frauduleuze activiteiten floreren. Als er geld wordt geïnvesteerd in een frauduleuze belegging is de kans dat het geld ooit terugkomt extreem klein. Men moet niet bang zijn om te beleggen maar men zou alert moeten zijn om niet opgelicht te worden.
